Historia Gminy £uków
Tereny, na których po³o¿ona jest gmina £uków, pierwotnie nale¿a³y do Ma³opolski. Ju¿ w XIII wieku celem obrony najdalej na pó³nocny-wschód wysuniêtych obszarów Ma³opolski powsta³a kasztelania ³ukowska. Z dokumentu Wojciecha Jastrzêbca z roku 1418 wynika, ¿e w sk³ad ówczesnej parafii ³ukowskiej wchodzi³y takie wsie z terenu obecnej gminy jak Czer¶l, Dminin, Go³±bki, Jeziory, £awki, £azy, Siêciaszka, Strzy¿ew, Szczyg³y i ¦widry. Od 1474 r. do ostatniego rozbioru Polski gmina wchodzi³a w sk³ad województwa lubelskiego. Z chwil± podzia³u terytorium Rzeczypospolitej pomiêdzy trzech zaborców tereny obecnej gminy £uków znalaz³y siê w Galicji Zachodniej pod zaborem austriackim. W latach 1809-1815 obszar gminy nale¿a³ do Ksiêstwa Warszawskiego, a w latach 1815-1830 do Królestwa Polskiego. W czasie I wojny ¶wiatowej, tj. w latach 1915-1917, okolice te znajdowa³y siê pod okupacj± niemieck±, by po odzyskaniu niepodleg³o¶ci w 1918 r. wej¶æ w sk³ad powiatu ³ukowskiego w woj. lubelskim.
Gmina w obecnych granicach powsta³a w 1973 roku. W jej sk³ad obok gminy £uków wesz³y tak¿e gminy Grêzówka i Aleksandrów oraz w czê¶ci gminy Nurzyna i Ulan. W 1975 r. gmina £uków znalaz³a siê w granicach nowo utworzonego województwa siedleckiego, jako autonomiczna jednostka administracyjna. Poniewa¿ tereny te by³y po³o¿one na pograniczu trzech historycznych krain, tj. Ma³opolski, Mazowsza i Podlasia,ró¿na wiêc by³a przynale¿no¶æ gminy £uków w administracji ko¶cielnej w poszczególnych okresach dziejów. Obszar gminy od XII wieku nale¿a³ do parafii w £ukowie, archidiakonatu radomskiego i diecezji krakowskiej. W 1790 r. omawiane tereny w³±czone zosta³y do diecezji che³mskiej, a w 1807 r. do nowo utworzonej diecezji lubelskiej. Po utworzeniu w 1818 r. diecezji janowskiej czyli podlaskiej znalaz³y siê w niej równie¿ tereny nale¿±ce do dekanatu ³ukowskiego. W 1867 roku na mocy ukazu carskiego Aleksandra II diecezja podlaska zosta³a skasowana i przy³±czona do lubelskiej. Taki stan trwa³ do roku 1918, tj. do czasu reaktywowania diecezji podlaskiej.
Pierwsz± parafi± w £ukowie, obejmuj±c± tak¿e tereny gminy, by³a parafia pw. Przemienienia Pañskiego. W wyniku jej podzia³u powstawa³y kolejno: w 1920 r. parafia Podwy¿szenia ¦wiêtego Krzy¿a, w 1921 parafia w Zarzeczu £ukowskim, w 1938 r. parafia w Grêzówce i w 1984 r. parafie w Krynce i w D±biu. W 1997 roku ko¶ció³ pw. Przemienienia Pañskiego uzyska³ status kolegiaty.
Najnowsze opracowanie traktuj±ce o historii naszej gminy to:
Czê¶æ pierwsza:
DZIEJE SAMORZ¡DU I ADMINISTRACJI
W GMINIE £UKÓW 1809-1990
PDF 78,6 MB
Czê¶æ druga:
DZIEJE SAMORZ¡DU I ADMINISTRACJI
W GMINIE £UKÓW 1990-2011
PDF 12,5 MB
Rezerwat Jata: 70 rocznica powstania Armii Krajowej - film z uroczysto¶ci - kliknij
umieszczono za zgod± autora "Wysokiñski Media Robert Piotr Wysokiñski"
Uroczysto¶æ 150 rocznicy Powstania Styczniowego na Ziemi £ukowskiej - film z uroczysto¶ci - kliknij
umieszczono za zgod± autora "Wysokiñski Media Robert Piotr Wysokiñski"
Biardy - przydro¿na kapliczka
Cmentarz wojskowy w Grêzówce
Dminin - przydro¿na kapliczka
Go³±bki - przydro¿na kapliczka
Grêzówka - przydro¿na kapliczka
Jata - pomnik w ho³dzie ¿o³nierzom AK
Jata - pomnik partyzantów polskich i radzieckich
Pomnik ks. Brzóski
Pomnik partyzantów
£azy - przydro¿na kapliczka
Role - przydro¿na kapliczka
Rzymy - Rzymki - przydro¿na kapliczka
Siêciaszka Druga - przydro¿ny krzy¿
Siêciaszka Pierwsza - przydro¿na kapliczka
Strzy¿ew - - przydro¿na kapliczka
Zarzecz £ukowski - ko¶ció³ek
____________________________________________________
Reporta¿ pt. „Historia spod dêbu wyros³a” o miejscu pamiêci po¶wiêconemu Powstaniu Styczniowemu:
Autorzy:
Wojciech Szczygie³ – nauczyciel w Zespole Szkó³ w Grêzówce, Angelika Cegie³ka, Natalia Dzienis



















